Nowy projekt nowelizacji ustawy o grach hazardowych

Nowa kategoria – „gra o wirtualne dobra”

Projekt nowelizacji zakłada rozszerzenie definicji gier losowych o „grę o wirtualne dobra”, czyli mechanizm dostępny w grach urządzanych przez internet, pozwalający użytkownikowi nabyć losowo generowane wirtualne elementy za pieniądze. Zgodnie z uzasadnieniem, takie rozwiązania – od skinów i kosmetyków po przedmioty zwiększające możliwości w grze – mają losowy charakter, a gracz nie ma wpływu na wynik transakcji. Ustawodawca wskazuje, że element ten spełnia cechy gry losowej i powinien podlegać regulacjom hazardowym.

Szczególną uwagę poświęcono kwestii ochrony dzieci i młodzieży, którzy stanowią dużą część odbiorców gier i są znacznie bardziej narażeni na impulsywne zachowania oraz rozwój nawyków przypominających hazard. Według projektodawców brak regulacji w tym zakresie pozwala na niekontrolowane oddziaływanie losowych mikrotransakcji na nieletnich, co w ocenie autorów projektu wymaga interwencji ustawodawczej.

Projekt przewiduje, że „gry o wirtualne dobra” nie wejdą do państwowego monopolu, co oznacza, że ich oferowanie nie zostanie przekazane Totalizatorowi Sportowemu. Będą mogły je organizować prywatne podmioty, jednak tylko po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia albo po dokonaniu zgłoszenia, jeśli ich skala będzie niewielka. Regulacja wzorowana jest częściowo na belgijskim podejściu, gdzie płatne lootboxy zostały formalnie uznane za hazard.

Nowelizacja przewiduje także konieczność prowadzenia działalności wyłącznie przez internet, wpisania „gier o wirtualne dobra” do rejestru gier hazardowych oraz przestrzegania zatwierdzonego regulaminu i zasad odpowiedzialnej gry. Co istotne, „gry o wirtualne dobra” mają być zwolnione z podatku od gier, ponieważ ustawodawca uznał je za funkcjonalność dodatkową wobec głównej gry komputerowej.

Szeroki pakiet zmian w ustawie

Aby wdrożyć nową kategorię gier, projekt nowelizuje liczne przepisy ustawy o grach hazardowych. Zmieniony zostaje katalog gier wymagających zezwolenia, przepisy dotyczące właściwości dyrektorów izb administracji skarbowej, zasady udzielania zezwoleń i ich maksymalny okres ważności, a także sposób obliczania opłat za zezwolenia.

Gry o „wirtualne dobra” zostają jednocześnie wyłączone z części przepisów, które nie przystają do ich specyfiki, takich jak minimalna wartość wygranej czy określenie terytorium, na którym gra jest urządzana. Całość zmian ma wejść w życie po sześciu miesiącach od ogłoszenia.

Ochrona nieletnich i zasady odpowiedzialnej gry

Centralnym argumentem ustawodawcy jest konieczność ochrony małoletnich przed negatywnymi skutkami hazardu. Rozszerzenie definicji gier hazardowych na „gry o wirtualne dobra” sprawi, że podmioty organizujące te mechanizmy będą musiały stosować pełny zestaw zasad odpowiedzialnej gry.

W praktyce oznaczać to będzie obowiązek wdrożenia regulaminu odpowiedzialnej gry, wprowadzenia skutecznych procedur weryfikacji wieku graczy oraz dbałości o to, by treści marketingowe na stronach gier nie były kierowane do osób poniżej 18. roku życia. Skoro gry o „wirtualne dobra” zostają objęte ustawą, automatycznie podlegają im przepisy zakazujące udziału nieletnich, podobnie jak w przypadku innych gier hazardowych.

Jeżeli organizator takiej gry ma siedzibę poza Polską, będzie zobowiązany wyznaczyć przedstawiciela na terenie UE lub EOG. Zdaniem projektodawców takie obostrzenia są konieczne, aby realnie zwiększyć kontrolę nad funkcjonowaniem płatnych lootboxy.

Dlaczego lootboxy budzą wątpliwości regulacyjne?

W uzasadnieniu projektu podkreślono, że w ostatnich latach rynek gier komputerowych przeszedł głęboką zmianę. Monetyzacja oparta na sprzedaży lootboxów stała się dominującym modelem generowania przychodów. Mechanizmy te polegają na sprzedaży losowych nagród, które często mają przypisaną wartość rzadkości, przez co skłaniają graczy do kolejnych zakupów.

Eksperci od lat ostrzegają, że takie rozwiązania działają w sposób zbliżony do klasycznych gier hazardowych. Podkreślają, że szczególnie niebezpieczne są dla najmłodszych graczy, którzy nie mają świadomości ryzyka.

Projektodawcy wskazują, że bez regulacji ustawowej nie da się skutecznie ograniczyć dostępu nieletnich do takich funkcjonalności ani wymusić na operatorach gwarancji transparentności procesu.

Skutki gospodarcze i administracyjne

Według deklaracji autorów projektu ustawa nie będzie wpływać na wzrost wydatków budżetowych ani nie obciąży finansów publicznych. Możliwe jest natomiast, że państwo odnotuje wpływy z opłat za wydawane zezwolenia oraz z kar nakładanych na podmioty, które nie wywiążą się z nowych obowiązków.

Projekt zakłada, że większość obowiązków administracyjnych spocznie na dużych podmiotach gamingowych działających globalnie, a małe i średnie przedsiębiorstwa nie powinny istotnie odczuć obciążenia. Regulacja przewiduje także zróżnicowanie wymogów w zależności od wielkości puli wygranych, co zdaniem projektodawców stanowi element proporcjonalności przepisów.

Ponieważ projekt zawiera przepisy wpływające na świadczone w internecie usługi, będzie musiał zostać zgłoszony do Komisji Europejskiej w ramach procedury notyfikacyjnej.

Ustawodawca zapewnia, że projekt pozostaje zgodny z prawem UE, zwłaszcza z zasadami ochrony konsumentów, i wpisuje się w trend regulowania lootboxów obserwowany już w kilku państwach europejskich, takich jak Belgia czy Holandia.

Co dalej?

Projekt trafi teraz pod prace sejmowe, obejmujące analizy komisji, opiniowanie przez ekspertów oraz debaty plenarne. Dla branży gamingowej będzie to oznaczać konieczność przeanalizowania obecnych modeli monetyzacji, przeprojektowania mechanizmów lootboxów lub ich wyłączenia z oferty na rynku polskim. Operatorzy będą musieli także przygotować narzędzia do weryfikacji wieku, systemy odpowiedzialnej gry oraz dostosować komunikację marketingową do nowych realiów.

Dla regulatorów będzie to test skuteczności przeniesienia standardów hazardowych do środowiska gier wideo, gdzie granice między zabawą, mikrotransakcjami i elementami losowymi stają się coraz mniej wyraźne.

Pełną treść ustawy dostępna jest do przeczytania na stronie sejmu.